வாரணாசியில் உள்ள கியான்வாபி மசூதி வளாகத்தில் தொல்லியல் துறை (ASI) ஆய்வு நடத்துவது தொடர்பான வழக்கில், உச்ச நீதிமன்றம் தனது தீர்ப்பை ஒத்திவைத்துள்ளது. இந்த விவகாரம் தொடர்பாக இந்து பக்தர்கள் நீதிமன்ற வளாகத்திற்கு வெளியே பெரும் போராட்டங்களை நடத்திய நிலையில், உச்ச நீதிமன்றத்தின் இந்த நடவடிக்கை முக்கியத்துவம் பெறுகிறது.
தலைமை நீதிபதி டி.ஒய். சந்திரசூட் தலைமையிலான ஐந்து நீதிபதிகள் கொண்ட அரசியல் சாசன அமர்வு, இந்து மற்றும் முஸ்லிம் தரப்புகளின் விரிவான வாதங்களை பல நாட்களாக கேட்டது. மசூதி 17 ஆம் நூற்றாண்டின் பழமையான காசி விஸ்வநாதர் கோயிலின் இடிபாடுகளின் மீது கட்டப்பட்டதா என்பதை உறுதிப்படுத்த விரிவான ASI ஆய்வுக்கு இந்து தரப்பு வழக்கறிஞர் விஷ்ணு சங்கர் ஜெயின் வலியுறுத்தினார். 2022 ஆம் ஆண்டு நடத்தப்பட்ட ஒரு ஆரம்பகட்ட ஆய்வில், மசூதியின் வஜூ கானா (அபிஷேக குளம்) பகுதியில் சிவலிங்கம் போன்ற அமைப்பு கண்டறியப்பட்டதை அவர்கள் ஆதாரமாகக் காட்டினர்.
மசூதியை நிர்வகிக்கும் அஞ்சுமான் இன்டேஜாமா மசாஜித் கமிட்டியின் வழக்கறிஞர்கள், மேலும் ஆய்வுகள் மேற்கொள்வது 1991 ஆம் ஆண்டின் வழிபாட்டுத் தலங்கள் சட்டத்தை மீறும் என்று வாதிட்டனர். அந்த சட்டம் ஆகஸ்ட் 15, 1947 அன்று இருந்த வழிபாட்டுத் தலங்களின் மதத் தன்மையைப் பராமரிக்க வேண்டும் என வலியுறுத்துகிறது. இந்த அமைப்பு 400 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக மசூதியாக இருந்து வருவதாகவும், எந்தவொரு ஊடுருவல் விசாரணையும் வளாகத்தை சேதப்படுத்தி மத நல்லிணக்கத்தை சீர்குலைக்கும் என்றும் அவர்கள் சுட்டிக்காட்டினர்.
உச்ச நீதிமன்றத்திற்கு வெளியே விஷ்வ இந்து பரிஷத் மற்றும் பஜ்ரங் தளம் போன்ற அமைப்புகளின் கீழ் ஆயிரக்கணக்கான இந்து பக்தர்கள் திரண்டு ‘ஜெய் ஸ்ரீ ராம்’, ‘கியான்வாபியின் உண்மையை வெளிப்படுத்துங்கள்’ போன்ற பதாகைகளுடன் போராட்டத்தில் ஈடுபட்டனர். எந்தவித மோதல்களையும் தடுக்க காவல்துறை பலத்த பாதுகாப்பை ஏற்பாடு செய்திருந்தது, சிறிய தள்ளுமுள்ளுகள் ஏற்பட்டதாகவும் தகவல்கள் வெளியாகின. ஆய்வுகளில் ஏற்படும் தாமதம் வரலாற்று அநீதியை நிலைநிறுத்துகிறது என்று பக்தர்கள் கூறினர், மத்தியப் பிரதேசத்தின் போஜ்பூர்-கமல் மௌலா மசூதி தளத்தில் சமீபத்திய ASI கண்டுபிடிப்புகளுக்கு இணையாக இதைப் பார்த்தனர்.
கியான்வாபி சர்ச்சை 1991 ஆம் ஆண்டு தொடங்கியது, அப்போது இந்த இடத்தை இந்துக்களுக்கு மாற்றக் கோரி வழக்கு தொடரப்பட்டது. 2022 ஆம் ஆண்டு கீழ் நீதிமன்றம் உத்தரவிட்ட ஒரு ஆய்வு சீல் வைக்கப்பட்ட கண்டுபிடிப்புகளுக்கு வழிவகுத்தது, அதே நேரத்தில் வஜூ கானா ஆய்வுக்கான மனு அலகாபாத் உயர் நீதிமன்றத்தில் மே 14 ஆம் தேதிக்கு ஒத்திவைக்கப்பட்டுள்ளது. உச்ச நீதிமன்றத்தின் இந்தத் தீர்ப்பு, மதுரா மற்றும் சம்பல் உட்பட நாடு முழுவதும் உள்ள இதே போன்ற சர்ச்சைகளுக்கு முன்னுதாரணங்களை அமைக்கும் என்று சட்ட வல்லுநர்கள் எதிர்பார்க்கின்றனர். நீதிபதிகள் அமர்வு சில வாரங்களுக்குள் ஒரு முடிவை அறிவிக்கும் என்று உறுதியளித்துள்ளது, இது இந்தியாவின் பன்முகத்தன்மை கொண்ட சமூகத்தில் இந்த வழக்கின் உணர்வுபூர்வமான தன்மையை அடிக்கோடிட்டுக் காட்டுகிறது.